Jon Hjørnevik beste dikt – humor, varme og det nært kjente

Det finst diktarar som vil imponera deg, og så finst det diktarar som får deg til å kjenna deg att. Jon Hjørnevik høyrer til den siste kategorien. Med skakke rim, presise observasjonar og ein humor som alltid ber noko varmt i botnen, har han i over to tiår skrive dikt som nordmenn gjenkjenner, siterer og ler av — gjerne samstundes. Er du på jakt etter Jon Hjørnevik beste dikt, er du på rett stad. Og er du nysgjerrig på kva andre norske poetar skriv i same tradisjon, finn du eit rikt utval i vår samling av norske dikt.

Kven er Jon Hjørnevik?

Jon Hjørnevik er fødd i 1970 og kjem frå Voss. Han debuterte i 2001 med diktsamlinga I ein sofa frå Korea og har sidan gjeve ut over ti diktsamlingar på Det Norske Samlaget. Forlaget presenterer han som forfattar, tekstforfattar, julenisse, forvaltningsrevisor, reklamemann, familiemann, statsvitar, jobbsyklist, nabo, daglegvarekunde og komikar — noko som seier det meste om det breie registeret han skriv frå.

Forfattar Thorvald Steen har kalla han «vår tids Rabelais», og Are Kalvø omtalar han som «Noregs mest hårreisande lyrikarhelt». Det er ikkje heilt utan grunn. Hjørnevik er ein av dei få norske poetane som har klart å nå eit breitt publikum — inkludert folk som elles ikkje les dikt — utan å gjeva avkall på det litterære handverket.

Det som gjer Hjørnevik unik: humor og hjarte på same tid

Mange trudde nok at Hjørnevik berre var moro. Og moro er han, men det er ikkje heile biletet. Det som skil dei beste dikta hans frå reint komisk underhaldning, er at humoren alltid er knytt til noko ekte: eit barndomsminne, ein farsfigur, den tunge stemninga på eit julebord, einsemd i ein heim som er litt for still. Hjørnevik skriv om det kvardagslege på ein måte som først får deg til å le, og etterpå sit du der og kjenner etter.

Det er den dualiteten som gjer dikta hans varige. Dei som kjem til han på jakt etter eit morsomt dikt til ein tale, endar ofte opp med å lesa heile samlinga. Han skriv på nynorsk, og rytmen i dikta er umiskjenneleg: dei korte setningane, dei skakke enderima og eit kvardagsspråk frå eit indre vestlandslandskap gjer at dikta høyrest ut som noko du sjølv kunne ha skrive — berre mykje betre. Om du vil samanlikna med ein annan poet som kombinerer det nære og det store på eigen måte, er dikt om livet eit godt neste steg.

Dei beste dikta av Jon Hjørnevik

Her er eit utval av dei dikta og diktsamlingane som går igjen når lesarar og kritikarar trekkjer fram det beste frå Hjørnevik. Utvalet er gjort på grunnlag av popularitet, litterær gjennomslagskraft og bruksverdi for lesaren.

Shortsen til far min – det viktigaste plagget i norsk lyrikk

Shortsen til far min er tittelen på Hjørneviks tredje diktsamling frå 2005, og er samstundes det diktet og den samlinga som har gjeve han breiast publikum. Samlinga krinsar rundt farsfiguren og hans mest karakteristiske klesplagg — men det er ikkje eit dikt om eit klesplagg. Det er eit dikt om barndom, om den litt ufattelege farsfiguren, om kjensler som er for store og for skakke til å passa inn i vanlege ord. Hjørnevik finn det komiske og det rørande i akkurat same augeblikk, og det er det få lyrikarar klarer.

Samlinga er ei av dei mest siterte i nyare norsk poesi og er i dag å rekna som ein liten klassikar i sjangeren humoristisk lyrikk med alvor i botnen. Du finn ei grundig gjennomgang av diktet og samlinga i vår eigen artikkel om Shortsen til far min av Jon Hjørnevik.

Her er eit dikt frå kortedikt.com, inspirert av Hjørneviks tone og den nære, lett skeive farskjærleiken i samlinga:

Diktet ovanfor er skrive av kortedikt.com i Hjørneviks ånd — det er ikkje av Hjørnevik sjølv, men kan gje deg ei kjensle av tonen og varmen i samlinga hans. Vil du lesa meir om far og det å mista ein far, finn du fleire rørande dikt i vår samling av dikt om pappa.

Heimekontor i gravferda – om livet, døden og det absurde

Ei av dei seinare diktsamlingane, Heimekontor i gravferda, viser ein Hjørnevik som har utvida registeret sitt. Her møter vi dikt om det moderne arbeidslivet, kvardagens absurditet og kva som skjer når livet og døden møtest i kontekstar dei ikkje er meinte for. Tittelen seier det meste: det er noko djupt komisk og samstundes litt trist i at vi held fram med det vanlege sjølv når det uvanlege skjer. Dikta frå denne samlinga er gode å ty til når ein vil ha noko som treffer i magen og i hjartet om lag på same tid. Er du på jakt etter dikt som handlar om sorg og tap på ein litt annan måte, kan du òg utforska vår samling av dikt om sorg.

«Eg vil berre lesa for deg» – for alle som elskar bøker meir enn folk

Dette diktet frå samlinga Shortsen til far min er eit av dei som litteraturkjennarar trekkjer fram som særleg fint. Det handlar om ein bokelskar som vil lesa for den han er glad i — ikkje snakka, ikkje vera sosial, berre lesa høgt. Diktet treffer alle som kjenner att kjensla av at bøker er lettare enn menneske, samstundes som det er ei stille kjærleikserklæring. Det er lett å bruka ved konfirmasjonar, bursdagstalar til ein bokven eller som ei personleg gåve til nokon som forstår.

Diktsamlingane til Jon Hjørnevik – ein kort oversikt

Hjørnevik har gjeve ut over ti diktsamlingar sidan debuten, og alle har sitt særpreg. Her er dei viktigaste å kjenna til.

I ein sofa frå Korea (2001) er debuten — full av bygdehumor, sjølvironi og kvardagslege absurditeter som slår ned der du minst ventar det. Den vanskelege andreboka (2002) følgjer opp i same ånd, med samfunnskritikk, draumelyrikk og dikt om folkeslag og nabolag. Shortsen til far min (2005) er hovudverket, der farsfiguren og shortsen hans får heile boka til seg sjølv. Mor mi står i glaset er den naturlege oppfølgjaren, med morsfiguren i sentrum og tema som husmor, sår erotikk, nestekjærleik og kveldsbøn som ikkje når fram til Gud.

Flukta frå rekkehuset og Heimekontor i gravferda tek for seg det moderne arbeids- og familielivet, og viser ein forfattar som stadig finn nye vinklar på det same grunnspørsmålet: kvifor er livet så rart og vi så uforberedte på det? Greatest dikts er bestseljarsamlinga der forlaget og forfattaren har valt ut femti av dei beste dikta frå heile forfattarskapen — dette er det beste startpunktet for nye lesarar, og gjev eit godt tverrsnitt av alt Hjørnevik er.

Kva høve passar Hjørnevik-dikt til?

Jon Hjørnevik er ein av dei mest allsidige poetane i norsk litteratur når det gjeld bruksverdi. Dikta hans passar overraskande godt til mange ulike anledningar, fordi dei kombinerer det morsomme og det ekte på ein måte som sjeldan fell flatt.

Til bryllup og festar er dei humoristiske dikta gode innslag i talar og program — dei løyser opp stemninga utan å verta vulgære. Til konfirmasjonar, særleg for gutar som elles synest poesi er keisamt, er Hjørnevik eit sikkert val: han kjem ikkje til å gå over hovudet på nokon. Til avskjedsfest for ein kollega eller pensjonist treffer han oftast godt med dikt om arbeidsliv og kvardagens absurditeter. Og til gravferd kan dei meir alvorlege dikta hans vera eit fint alternativ til dei mest brukte sorgdikta — dei som vil ha noko litt annleis, som hugsar den avdøde som eit heilt og komplekst menneske med humor og alt. Vil du ha fleire idear til kva slag dikt som passar kva anledning, finn du mykje å velja mellom i vår samling av kjente norske dikt.

Og mange les Hjørnevik på eiga hand, ikkje til nokon, men fordi han forklarar noko dei ikkje klarte å setja ord på sjølv. Det er kanskje det finaste ein diktar kan gjera.

Ofte stilte spørsmål om Jon Hjørnevik og dikta hans

Her er svar på dei spørsmåla vi oftast får om Jon Hjørnevik og forfattarskapen hans.

Kva er det mest kjende diktet til Jon Hjørnevik?

Det mest kjende diktet til Jon Hjørnevik er truleg «Shortsen til far min», som både gjev namn til samlinga frå 2005 og har vorte eit slags varemerke for forfattarskapen hans. Det vert mykje sitert på farsdagen og ved anledningar der ein vil seia noko om far sin utan å verta for høgtideleg. «Eg vil berre lesa for deg» er òg svært kjend blant boklesarar og dukkar jamnleg opp i talar og sosiale medium.

Kvar kan eg lesa dikt av Jon Hjørnevik?

Dikt av Jon Hjørnevik er tilgjengelege i bokhandlane og på biblioteket, både i dei individuelle diktsamlingane og i samlinga Greatest dikts. Fleire enkeltdikt er siterte på litterære nettstader og i artiklar. Vil du ha eit trygt utgangspunkt, er Greatest dikts det lettaste å finna og det beste samla inngangspunktet til heile forfattarskapen hans. Du finn òg vår eigen gjennomgang av Shortsen til far min her på kortedikt.com.

Er dikta til Hjørnevik berre morsomme?

Nei, langt ifrå. Hjørnevik skriv innanfor ein tradisjon av humoristisk lyrikk, men dei beste dikta hans er morsomme og rørande på same tid. Samlinga Shortsen til far min er eit godt døme: ho handlar om ein farsfigur som er latterleg og kjær på same tid, og mange lesarar fortel at dei har lese ho med tårer i augo, men av begge grunnar. Det er nettopp den kombinasjonen som gjer han til noko meir enn ein komikar med ei diktbok — og som forklarar kvifor dikta hans held seg over tid. Er du på jakt etter dikt av andre norske poetar som kombinerer det kvardagslege med det djupe, finn du mykje hos Trygve Skaug.